Μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία: τι είναι και πως αντιμετωπίζεται


Γράφει ο Ηλίας Αλεξανδρής, Χειρουργός Μαιευτήρας - Γυναικολόγος.

 

Η ικανότητα των ωοθηκών των γυναικών να παράγουν αρκετά και υψηλής ποιότητας ωάρια (ώστε τελικά να προκύπτουν καλής ποιότητας έμβρυα) είναι γνωστή ως ωοθηκική εφεδρεία (ovarian reserve).

Μια συχνή στις μέρες μας αιτία της υπογονιμότητας των γυναικών, η μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία (diminished ovarian reserve) χαρακτηρίζεται από χαμηλό αριθμό ωοθυλάκιων στις ωοθήκες και/ή κακή ανάπτυξη των υπαρχόντων ωαρίων. Αυτό οδηγεί σε μια αξιοσημείωτη δυσκολία στη σύλληψη ή σε υψηλά ποσοστά αποβολών όταν αυτή επιτυγχάνεται. Περίπου το 95% της ποιότητας των εμβρύων συσχετίζεται με την ποιότητα των ωαρίων και χαμηλής ποιότητας έμβρυα είναι λιγότερο πιθανό να εξελιχθούν και να εμφυτευθούν στη μήτρα και πολύ πιθανότερα οδηγούν σε αποβολές.

Καθώς η ηλικία των γυναικών αυξάνεται, φυσιολογικά ελαττώνεται και η εφεδρεία των ωοθηκών σε ωάρια. Αυτός είναι κυρίως ο λόγος που δυσκολεύονται οι γυναίκες να μείνουν έγκυες μετά τα 40 έτη της ζωής τους. Ωστόσο, η μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία δεν υπάρχει μόνο στις γυναίκες άνω των 40 ετών, αλλά συναντάται επίσης και σε νεότερες γυναίκες. Περίπου στο 10% των γυναικών η πτώση της λειτουργίας των ωοθηκών αρχίζει νωρίτερα στη ζωή τους, απ’ ότι θα αναμένονταν για την ηλικία τους. Συμβαίνει δηλαδή μια πρώιμη γήρανση των ωοθηκών τους (premature ovarian aging).

Η έγκαιρη διάγνωση αυτών των καταστάσεων έχει μεγάλη σημασία, διότι όταν αρχίζει να μειώνεται η εφεδρεία των ωοθηκών σε ωάρια, συνεχίζεται χρόνο με το χρόνο. Όσο νωρίτερα γίνεται η διάγνωση της μείωσης της εφεδρείας των ωοθηκών, τόσο νωρίτερα εφαρμόζεται η κατάλληλη θεραπεία και έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες επίτευξης κυήσεως. Η διάγνωση λοιπόν επιτυγχάνεται κυρίως με εξετάσεις αίματος για την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH) και την anti-mullerian hormone (AMH) καθώς και με τη μέτρηση των ορατών στο υπερηχογράφημα ωοθυλακίων (antral follicle count). Έτσι, υψηλά επίπεδα της FSH και χαμηλή AMH καθώς και μικρός αριθμός ορατών ωοθυλακίων είναι ενδεικτικά της μειωμένης ωοθηκικής λειτουργίας.

Έγκαιρη και κατάλληλα σχεδιασμένη θεραπεία, προσαρμοσμένη στο επίπεδο λειτουργικότητας των ωοθηκών της κάθε υπογόνιμης γυναίκας (παράλληλα και με οποιαδήποτε άλλη κατάσταση που επηρεάζει τη γονιμότητα), οδηγούν σε υψηλότερα ποσοστά κυήσεων. Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) με φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών είναι η ταχύτερη και πλέον αξιόπιστη θεραπευτική επιλογή. Στις γυναίκες με μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία, νεαρότερες ή μεγαλύτερες, συνιστώνται διαφορετικά θεραπευτικά πρωτόκολλα από αυτές που έχουν φυσιολογική ωοθηκική λειτουργεια. Προτείνονται π.χ. υψηλότερες δόσεις φαρμάκων που διεγείρουν την παραγωγή ωοθυλακίων, με ή χωρίς παράλληλη χορήγηση αντιοιστρογόνων κατά την έναρξη της θεραπείας κλπ.

Τελευταία, προτείνεται η χορήγηση ενός ήπιου ανδρογόνου, της δευδροεπιανδροστερονης (DHEA). Θεωρείται ότι η ορμόνη αυτή δημιουργεί ένα ανανεωμένο, νεανικό ανδρογονικό περιβάλλον στην ωοθήκη, που επιτρέπει στα ωάρια να ακολουθούν μια πιο υγιή διαδικασία ωρίμανσης, που έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερα ποσοστά κυήσεων. Παράλληλα, πρόσφατα έγκυρα δεδομένα αναδεικνύουν την ευεργετική επίδραση της DHEA στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης και στη βελτίωση της σεξουαλικής ζωής των εμμηνοπαυσιακών γυναικών. Έτσι οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ορμόνη αυτή είναι πιθανό να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον και ως θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, ιδιαίτερα σε γυναίκες που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να λάβουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης με σκευάσματα που περιέχουν οιστρογόνα με ή χωρίς προγεστερόνη.

Επανερχόμενοι στη θεραπεία της υπογονιμότητας, το κύριο όφελος από τη χρήση της DHEA είναι ότι συλλέγονται περισσότερα και καλύτερης ποιότητας ωάρια, που παράγουν αντίστοιχα περισσότερα και καλύτερης ποιότητας έμβρυα, με αποτέλεσμα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην εξωσωματική, μειωμένα ποσοστά αποβολών και μειωμένο κίνδυνο χρωμοσωμιακών ανωμαλιών στα έμβρυα.

Συνεπώς, σε γυναίκες με μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία η πρώιμη γήρανση των ωοθηκών, η χορήγηση της DHEA σε συνδυασμό με επιθετικά εξατομικευμένα πρωτόκολλα διέγερσης των ωοθηκών για εξωσωματική γονιμοποίηση, προτείνεται ως μια αποτελεσματική θεραπεία, μετά από προσεκτική έγκαιρη διάγνωση. Ο χρόνος έχει τεράστια σημασία…




O κ. Αλεξανδρής, είναι πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδικότητα στη Μαιευτική - Γυναικολογία. Είναι διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει 15ετή επιτυχημένη παρουσία στο πεδίο της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Εξωσωματική Γονιμοποίηση) και είναι επιστημονικά υπεύθυνος της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας. Διαθέτει πιστοποίηση διαγνωστικής κολποσκόπησης από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή εταιρεία Παθολογίας Τραχήλου και Κολποσκόπησης.




Σχετικά Άρθρα

Timeline

Εκδότρια: Δανάη Δημητρακοπούλου

Αρχισυνταξία: Χαρίκλεια Βλαχάκη
Σύνταξη: Παναγιώτα Φούντα
Δημιουργικό: Εύη Αγγελούλη
Επικοινωνία: epiloges@eleftheria.gr
Τηλ.: 2410 660335 
Δημοσιογραφικός Οργανισμός “ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ”

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ

 Για την προβολή της επιχείρησής σας επικοινωνήστε με το διαφημιστικό τμήμα.

  • Υπεύθυνη: Σταυρούλα Γκρίλλα
  • Διεύθυνση: Παπασταύρου 6, Λάρισα
  • Τηλ.: 2410 564029
  • email: dtp@eleftheria.gr
  • Media Kit

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

SOCIAL MEDIA

Καρφιτσώστε τις Θεσσαλικές επιλογές στο pinterest Ακολουθήστε τις Θεσσαλικές επιλογές στο instagram