Ένα νέο είδος ανοσοποιητικού κυττάρου δίνει ελπίδες κατά του καρκίνου


Ο καθηγητής Αιματολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Imperial College του Λονδίνου κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης μιλά στις Θ.Ε. για τη μέθοδο που ανέπτυξε  η ερευνητική του ομάδα. 

Στις αρχές Οκτωβρίου και μετά από σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Cancer Cell», η είδηση της δημιουργίας ενός ανοσοποιητικού κυττάρου το οποίο σηματοδοτεί την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς ανοσοθεραπειών τύπου CAR-Τ, έκανε τον γύρο του κόσμου κεντρίζοντας τόσο το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας όσο και του κοινού. Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που με τη βοήθεια της γενετικής ανέπτυξε το ανοσοποιητικό κύτταρο CAR19-iNKT, καθηγητής Aιματολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Imperial College του Λονδίνου κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης μιλά στις Θ.Ε. για τα πλεονεκτήματα της νέας μεθόδου.

Συνέντευξη: Χαρίκλεια Βλαχάκη

Κύριε Καραδημήτρη, τι γνωρίζουμε σήμερα για τον καρκίνο και προς  ποια κατεύθυνση στρέφεται πλέον η επιστημονική έρευνα για την αντιμετώπισή του;

Πρόκειται για ένα τεράστιο κεφάλαιο με δεκάδες προεκτάσεις. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες βασικές βιολογικές διεργασίες οι οποίες συγκλίνουν στη δημιουργία και εμφάνιση των διάφορων μορφών του. Αυτό που πλέον γνωρίζουμε είναι ότι οι περισσότερες μορφές καρκίνου είναι επίκτητες. Ξεκινάνε από γενετικές διαταραχές στα σωματικά κύτταρα και είναι προδιαγεγραμμένο στη βιολογία της ανθρώπινης ταυτότητας ότι, προϊόντος του χρόνου αυτό το φορτίο των γενετικών μεταλλάξεων κάποια στιγμή θα βρει τον κατάλληλο συνδυασμό -ας το πούμε αρνητικών γεγονότων- προκειμένου να εκδηλωθεί. Σε αυτή τη διαδικασία εκτός από τα κύτταρα που φέρουν τις γενετικές αλλαγές σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το περιβάλλον και άλλοι εξωγενείς παράγοντες οι οποίοι συγκλίνουν στην εξαλλαγή, χωρίς να είναι ωστόσο δεδομένο ότι αυτή θα οδηγήσει τελικά σε καρκίνο. Υπάρχουν και άλλες προϋποθέσεις, σε δεύτερο ή τρίτο επίπεδο, που με τη σειρά τους οδηγούν στην εμφάνισή του. Σίγουρα όμως πρόκειται για μια χρόνια διαδικασία η οποία ξεκινά με τη γέννηση του ανθρώπου. 

Ποιοι είναι οι εξωγενείς παράγοντες στους οποίους αναφέρεστε;

Νομίζω ότι αυτό είναι σήμερα σε μεγάλο βαθμό γνωστό και καταγεγραμμένο. Οι εξωγενείς παράγοντες οι οποίοι εξαρτώνται εν πολλοίς από την ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως το κάπνισμα, είναι καθοριστικοί. Υπάρχουν όμως και φυσικοί παράγοντες όπως η υπεριώδης ακτινοβολία.

Είναι η ανοσοθεραπεία ό,τι πιο σύγχρονο στην αντιμετώπιση του καρκίνου και για ποιες μορφές του ενδείκνυται;

Η ιδέα της ανοσοθεραπείας είναι αρκετά παλιά καθώς εδώ και δεκαετίες υπήρχαν ενδείξεις για την ύπαρξη μιας ενδογενούς ανοσολογικής απάντησης στον καρκίνο ο οποίος σε επίπεδο κυττάρου και ιστού έχει διαφορετικό βιολογικό προφίλ από ό,τι το φυσιολογικό κύτταρο.

Επομένως, αυτό που ανέμεναν οι επιστήμονες βάσει των αρχών της ανοσολογίας, είναι πως οτιδήποτε φαίνεται σχετικά ξένο ή διαφορετικό από αυτό που γνωρίζει ο οργανισμός θα έπρεπε να προκαλέσει ανοσολογική απάντηση.

Σε πολλές περιπτώσεις αυτή την απάντηση μπορούσες να την ιχνηλατήσεις, χωρίς όμως να μπορείς να δεις το αποτέλεσμα. Δηλαδή ο καρκίνος εξελισσόταν παρά το γεγονός ότι μπορούσες να εντοπίσεις την παρουσία της αντικαρκινικής ανοσολογικής απάντησης, ίσως γιατί τα καρκινικά κύτταρα έβρισκαν διάφορους τρόπους- γενετικούς και άλλους- ώστε να υπεκφεύγουν.

Αυτό που έγινε λοιπόν τα τελευταία χρόνια, με τις διάφορες μορφές ανοσοθεραπείας οι οποίες αλλάζουν τα δεδομένα στις αιματολογικές κακοήθειες αλλά και στους στερεούς όγκους, είναι ότι μπορούμε πλέον να ενεργοποιήσουμε τους «αναστολείς σημείων ελέγχου» του ανοσοποιητικού συστήματος (Checkpoint inhibitors), με τρόπο μη ειδικό.

Επιπλέον, όπως αποδείχθηκε πλέον στην κλινική πράξη, η CAR- T ανοσοθεραπεία, αποτελεί μια διαφορετική εξαιρετική επιλογή με πολύ καλά αποτελέσματα ακόμη και σε ασθενείς οι οποίοι βρίσκονταν στο στάδιο της παρηγορητικής φροντίδας.

Σε περιπτώσεις αιματολογικών νεοπλασιών, όπως στο λέμφωμα και την οξεία λεμφοβλαστική αναιμία, τα αποτελέσματα της θεραπείας είναι εξίσου ενθαρρυντικά και μάλιστα σε ασθενείς με καρκίνους χημειοανθεκτικούς. Η μακρόχρονη πλήρης ύφεση είναι γύρω στο 30% - 40%.

Αυτό μας δίνει πάρα πολλές ελπίδες καθώς το επόμενο στάδιο θα είναι να χρησιμοποιήσουμε τις ανοσολογικές θεραπείες στα αρχικά στάδια της νόσου, πολύ πριν αυτή γίνει χημειοανθεκτική.

Ήδη τα πρώτα αυτόλογα προϊόντα CAR – T, δηλαδή χρησιμοποιώντας τα T λεμφοκύτταρα του ίδιου του ασθενή, παρασκευάζονται από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και έχουν πάρει άδεια για να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη, σαν μια από τις διάφορες θεραπείες επιλογής.

Στη Βρετανία το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει έρθει πρόσφατα σε συμφωνία με δύο εταιρείες προκειμένου η ανοσοθεραπεία να προσφέρεται ως επιλογή σε ασθενείς μέσω του εθνικού συνταγολογίου. Νομίζω είναι ζήτημα χρόνου να συμβεί αυτό και στην Ελλάδα.

Βέβαια οι απαιτήσεις για τη χορήγηση της θεραπείας είναι πολύ υψηλές και υψηλού κόστους καθώς είναι εξατομικευμένη και μπορεί να γίνει μόνο σε μεγάλα ιατρικά κέντρα που έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν ασθενείς με αλλογενή μεταμόσχευση.

Eνα από τα κύρια ζητήματα που συζητούνται πολύ στον χώρο, είναι πώς μπορούμε να έχουμε ετοιμοπαράδοτα προϊόντα ανοσοθεραπείας τα οποία θα τα παράγουμε όχι από τα κύτταρα του ασθενή αλλά από φυσιολογικούς δότες ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμα όταν κάποιος ασθενής τα χρειάζεται για τη θεραπεία του.

Το δικό σας κομμάτι έρευνας, πώς έρχεται να συμβάλει σε αυτή τη μορφή θεραπείας;

Πρόκειται για μια νέα γενιά ανοσοθεραπείας στην οποία αντί των Τ- λεμφοκυττάρων χρησιμοποιούμε τα γενετικά τροποποιημένα και ενισχυμένα στο εργαστήριο κύτταρα iNKT γι' αυτό η θεραπεία αποκαλείται CAR19-iNKT.

Μολονότι τα κύτταρα iNKT είναι πολύ σπανιότερα στο σώμα από τα Τ-λεμφοκύτταρα, όπως αποδείχθηκε πειραματικά, είναι πιο αποτελεσματικοί φονείς των καρκινικών κυττάρων. Αυτή τη στιγμή σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πειραματικών ερευνών μας, η θεραπεία λειτουργεί εξαιρετικά στη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, σε πολλές μορφές λεμφώματος και μέσα στους επόμενους μήνες αναμένουμε και τα πρώτα αποτελέσματα για το πολλαπλό μυέλωμα.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι στη δική μας έρευνα το κόστος της γενετικής τροποποίησης των κυττάρων που χρησιμοποιούμε για να γίνουν ειδικά κατά του καρκίνου είναι χαμηλότερο από αυτό των συμβατικών CAR - T ανοσοθεραπειών, μειώνοντας κατά πολύ τη θεραπευτική δαπάνη. Επίσης ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι η θεραπεία παύει να είναι εξατομικευμένη. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να λάβουμε κύτταρα από υγιείς δότες και να τα τροποποιήσουμε σε καρκινοειδικά έτσι ώστε να βρίσκονται άμεσα διαθέσιμα προς συνταγογράφηση.

Η δραστικότητά τους, τουλάχιστον σε πειραματικό επίπεδο in vitro και in vivo έναντι των λεμφωμάτων είναι πολύ πιο καλή σε σχέση με τα συμβατικά CAR-T και επίσης σημαντικό είναι ότι έχουν την ικανότητα να εκριζώνουν λεμφώματα  του εγκεφάλου. Κάτι που η θεραπεία CAR-T δεν μπορεί να κάνει ή κάνει σε περιορισμένο βαθμό. Επομένως αυτό μας δίνει την προοπτική ότι τα iNKT μπορεί να είναι πολύ καλοί φορείς ανοσοθεραπείας πιθανώς και για άλλους καρκίνους του εγκεφάλου όπως το γλοιοβλάστωμα.

Εκτός από το επίπεδο της έρευνας, πόσο σημαντικό είναι για εσάς το γεγονός της πρόσβασης των ασθενών στις νέες αντικαρκινικές θεραπείες, οι οποίες λόγω του υψηλού κόστους συνήθως απευθύνονται σε εκείνους που μπορούν να τις πληρώσουν;

O κύριος λόγος που δεν έμεινα στην Αμερική για να συνεχίσω την έρευνά μου ήταν η πεποίθησή μου πως, τόσο η ερευνητική όσο και κλινική μου δραστηριότητα θα έπρεπε να εντάσσεται στο πλαίσιο ενός εθνικού συστήματος υγείας, κάτι το οποίο δεν ισχύει στην Αμερική.

Σε αυτό το πλαίσιο και σε ό,τι αφορά στην έρευνά μας ευελπιστούμε πως σύντομα, μετά και τα κλινικά αποτελέσματα, αυτή η τεχνολογία αιχμής θα είναι άμεσα προσβάσιμη στα εθνικά συστήματα υγείας δυτικού τύπου. Στη Βρετανία δεν αποκλείεται κανένας και νομίζω ότι το ίδιο ισχύει και στην Ελλάδα.

Σαφώς το ΕΣΥ είναι αντιμέτωπο με μεγάλα προβλήματα, κυρίως λόγω λάθος επιλογών και διαφθοράς, αλλά από την άλλη είναι ανοιχτό σε όλο τον κόσμο, κάτι που πρέπει να τιμηθεί και να αναγνωριστεί.

Βέβαια αυτό που έκαναν στη Βρετανία οι εθνικές αρχές του συστήματος υγείας, ήταν να διαπραγματευτούν σκληρά με τις μεγάλες φαρμακευτικές ώστε από την άποψη των οικονομικών υγείας η επιλογή των CAR - T να είναι συμφέρουσα.

Νομίζω ότι όσο προχωρά η έρευνα και με τη δική μας συμβολή σε αυτόν τον τομέα της τεχνολογίας, τα κόστη της ανοσοθεραπείας θα μειωθούν σημαντικά και μάλιστα συγκριτικά με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Αν δεν είχατε φύγει στο εξωτερικό και μένατε στην Ελλάδα θα σας είχαν δοθεί οι ίδιες δυνατότητες εξέλιξης;

Δυστυχώς, η απάντηση είναι όχι.

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα αναπτύσσεται έντονα η συζήτηση γύρω από το brain drain χωρίς ωστόσο να διαμορφώνονται οι συνθήκες που θα επέτρεπαν στους νέους επιστήμονες να παραμείνουν στη χώρα. Πώς το σχολιάζετε;

Να σας το πω κυνικά, αυτοί από τους χώρους των κομμάτων κυρίως οι οποίοι μιλάνε για brain drain για να μπορέσουν να είναι αξιόπιστοι θα πρέπει να έχουν οι ίδιοι μια αντικειμενική αναγνώριση και αξιολόγηση από τον επιστημονικό και τον ευρύτερο κόσμο. Δυστυχώς οι περισσότεροι δεν έχουν μετρηθεί ποτέ με τίποτα και με κανέναν.

bio

Ο καθηγητής κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης κατάγεται από τις Σέρρες. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με μεταπτυχιακή κλινική εκπαίδευση στη Βρετανία, αρχικά στη γενική παθολογία και στη συνέχεια στην αιματολογία στο νοσοκομείο Hammersmith του Λονδίνου.

Στο πλαίσιο του διδακτορικού του συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Lucio Luzzatto στο Memorial Sloan Kettering Cancer Centre στη Νέα Υόρκη, στην ομάδα της καθηγήτριας Irene Roberts στο νοσοκομείο Hammermsith Hospital του Λονδίνου καθώς και στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Vincenzo Cerundolo στο Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής Weatherall, στην Οξφόρδη.

Είναι καθηγητής Αιματολογίας στο Imperial College του Λονδίνου και Consultant Αιματολόγος στο τμήμα Αιματολογίας του νοσοκομείου Hammersmith. Η ειδικότητά του είναι τα λεμφώματα Hodgkin και μη-Hodgkin.

Σημειώνεται ότι στην ερευνητική ομάδα του κ. Καραδημήτρη συμμετείχαν και άλλες δύο ελληνικής καταγωγής ερευνήτριες του Imperial College, η επιστήμονας Κατερίνα Γουδέβενου και η σύμβουλος νευροακτινολόγος Καρολίνα Καχραμάνογλου.

 

Ένα νέο είδος ανοσοποιητικού κυττάρου δίνει ελπίδες κατά του καρκίνου

Ο καθηγητής Αιματολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Imperial College του Λονδίνου κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης μιλά στις Θ.Ε. για τη μέθοδο που ανέπτυξε  η ερευνητική του ομάδα

Στις αρχές Οκτωβρίου και μετά από σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Cancer Cell», η είδηση της δημιουργίας ενός ανοσοποιητικού κυττάρου το οποίο σηματοδοτεί την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς ανοσοθεραπειών τύπου CAR-Τ, έκανε τον γύρο του κόσμου κεντρίζοντας τόσο το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας όσο και του κοινού. Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που με τη βοήθεια της γενετικής ανέπτυξε το ανοσοποιητικό κύτταρο CAR19-iNKT, καθηγητής Aιματολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Imperial College του Λονδίνου κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης μιλά στις Θ.Ε. για τα πλεονεκτήματα της νέας μεθόδου.

Συνέντευξη: Χαρίκλεια Βλαχάκη

 

Κύριε Καραδημήτρη, τι γνωρίζουμε σήμερα για τον καρκίνο και προς  ποια κατεύθυνση στρέφεται πλέον η επιστημονική έρευνα για την αντιμετώπισή του;

 

Πρόκειται για ένα τεράστιο κεφάλαιο με δεκάδες προεκτάσεις. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες βασικές βιολογικές διεργασίες οι οποίες συγκλίνουν στη δημιουργία και εμφάνιση των διάφορων μορφών του.

 

Αυτό που πλέον γνωρίζουμε είναι ότι οι περισσότερες μορφές καρκίνου είναι επίκτητες.

 

Ξεκινάνε από γενετικές διαταραχές στα σωματικά κύτταρα και είναι προδιαγεγραμμένο στη βιολογία της ανθρώπινης ταυτότητας ότι, προϊόντος του χρόνου αυτό το φορτίο των γενετικών μεταλλάξεων κάποια στιγμή θα βρει τον κατάλληλο συνδυασμό -ας το πούμε αρνητικών γεγονότων- προκειμένου να εκδηλωθεί. Σε αυτή τη διαδικασία εκτός από τα κύτταρα που φέρουν τις γενετικές αλλαγές σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το περιβάλλον και άλλοι εξωγενείς παράγοντες οι οποίοι συγκλίνουν στην εξαλλαγή, χωρίς να είναι ωστόσο δεδομένο ότι αυτή θα οδηγήσει τελικά σε καρκίνο. Υπάρχουν και άλλες προϋποθέσεις, σε δεύτερο ή τρίτο επίπεδο, που με τη σειρά τους οδηγούν στην εμφάνισή του. Σίγουρα όμως πρόκειται για μια χρόνια διαδικασία η οποία ξεκινά με τη γέννηση του ανθρώπου.

 

 

Ποιοι είναι οι εξωγενείς παράγοντες στους οποίους αναφέρεστε;

 

Νομίζω ότι αυτό είναι σήμερα σε μεγάλο βαθμό γνωστό και καταγεγραμμένο. Οι εξωγενείς παράγοντες οι οποίοι εξαρτώνται εν πολλοίς από την ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως το κάπνισμα, είναι καθοριστικοί. Υπάρχουν όμως και φυσικοί παράγοντες όπως η υπεριώδης ακτινοβολία.

 

 

Είναι η ανοσοθεραπεία ό,τι πιο σύγχρονο στην αντιμετώπιση του καρκίνου και για ποιες μορφές του ενδείκνυται;

 

Η ιδέα της ανοσοθεραπείας είναι αρκετά παλιά καθώς εδώ και δεκαετίες υπήρχαν ενδείξεις για την ύπαρξη μιας ενδογενούς ανοσολογικής απάντησης στον καρκίνο ο οποίος σε επίπεδο κυττάρου και ιστού έχει διαφορετικό βιολογικό προφίλ από ό,τι το φυσιολογικό κύτταρο.

 

Επομένως, αυτό που ανέμεναν οι επιστήμονες βάσει των αρχών της ανοσολογίας, είναι πως οτιδήποτε φαίνεται σχετικά ξένο ή διαφορετικό από αυτό που γνωρίζει ο οργανισμός θα έπρεπε να προκαλέσει ανοσολογική απάντηση.

 

Σε πολλές περιπτώσεις αυτή την απάντηση μπορούσες να την ιχνηλατήσεις, χωρίς όμως να μπορείς να δεις το αποτέλεσμα. Δηλαδή ο καρκίνος εξελισσόταν παρά το γεγονός ότι μπορούσες να εντοπίσεις την παρουσία της αντικαρκινικής ανοσολογικής απάντησης, ίσως γιατί τα καρκινικά κύτταρα έβρισκαν διάφορους τρόπους- γενετικούς και άλλους- ώστε να υπεκφεύγουν.

 

Αυτό που έγινε λοιπόν τα τελευταία χρόνια, με τις διάφορες μορφές ανοσοθεραπείας οι οποίες αλλάζουν τα δεδομένα στις αιματολογικές κακοήθειες αλλά και στους στερεούς όγκους, είναι ότι μπορούμε πλέον να ενεργοποιήσουμε τους «αναστολείς σημείων ελέγχου» του ανοσοποιητικού συστήματος (Checkpoint inhibitors), με τρόπο μη ειδικό.

 

Επιπλέον, όπως αποδείχθηκε πλέον στην κλινική πράξη, η CAR- T ανοσοθεραπεία, αποτελεί μια διαφορετική εξαιρετική επιλογή με πολύ καλά αποτελέσματα ακόμη και σε ασθενείς οι οποίοι βρίσκονταν στο στάδιο της παρηγορητικής φροντίδας.

 

Σε περιπτώσεις αιματολογικών νεοπλασιών, όπως στο λέμφωμα και την οξεία λεμφοβλαστική αναιμία, τα αποτελέσματα της θεραπείας είναι εξίσου ενθαρρυντικά και μάλιστα σε ασθενείς με καρκίνους χημειοανθεκτικούς. Η μακρόχρονη πλήρης ύφεση είναι γύρω στο 30% - 40%.

 

Αυτό μας δίνει πάρα πολλές ελπίδες καθώς το επόμενο στάδιο θα είναι να χρησιμοποιήσουμε τις ανοσολογικές θεραπείες στα αρχικά στάδια της νόσου, πολύ πριν αυτή γίνει χημειοανθεκτική.

 

Ήδη τα πρώτα αυτόλογα προϊόντα CAR – T, δηλαδή χρησιμοποιώντας τα T λεμφοκύτταρα του ίδιου του ασθενή, παρασκευάζονται από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και έχουν πάρει άδεια για να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη, σαν μια από τις διάφορες θεραπείες επιλογής.

 

Στη Βρετανία το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει έρθει πρόσφατα σε συμφωνία με δύο εταιρείες προκειμένου η ανοσοθεραπεία να προσφέρεται ως επιλογή σε ασθενείς μέσω του εθνικού συνταγολογίου. Νομίζω είναι ζήτημα χρόνου να συμβεί αυτό και στην Ελλάδα.

 

Βέβαια οι απαιτήσεις για τη χορήγηση της θεραπείας είναι πολύ υψηλές και υψηλού κόστους καθώς είναι εξατομικευμένη και μπορεί να γίνει μόνο σε μεγάλα ιατρικά κέντρα που έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν ασθενείς με αλλογενή μεταμόσχευση.

 

Eνα από τα κύρια ζητήματα που συζητούνται πολύ στον χώρο, είναι πώς μπορούμε να έχουμε ετοιμοπαράδοτα προϊόντα ανοσοθεραπείας τα οποία θα τα παράγουμε όχι από τα κύτταρα του ασθενή αλλά από φυσιολογικούς δότες ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμα όταν κάποιος ασθενής τα χρειάζεται για τη θεραπεία του.

 

 

Το δικό σας κομμάτι έρευνας, πώς έρχεται να συμβάλει σε αυτή τη μορφή θεραπείας;

 

Πρόκειται για μια νέα γενιά ανοσοθεραπείας στην οποία αντί των Τ- λεμφοκυττάρων χρησιμοποιούμε τα γενετικά τροποποιημένα και ενισχυμένα στο εργαστήριο κύτταρα iNKT γι' αυτό η θεραπεία αποκαλείται CAR19-iNKT.

 

Μολονότι τα κύτταρα iNKT είναι πολύ σπανιότερα στο σώμα από τα Τ-λεμφοκύτταρα, όπως αποδείχθηκε πειραματικά, είναι πιο αποτελεσματικοί φονείς των καρκινικών κυττάρων. Αυτή τη στιγμή σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πειραματικών ερευνών μας, η θεραπεία λειτουργεί εξαιρετικά στη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, σε πολλές μορφές λεμφώματος και μέσα στους επόμενους μήνες αναμένουμε και τα πρώτα αποτελέσματα για το πολλαπλό μυέλωμα.

 

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι στη δική μας έρευνα το κόστος της γενετικής τροποποίησης των κυττάρων που χρησιμοποιούμε για να γίνουν ειδικά κατά του καρκίνου είναι χαμηλότερο από αυτό των συμβατικών CAR - T ανοσοθεραπειών, μειώνοντας κατά πολύ τη θεραπευτική δαπάνη. Επίσης ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι η θεραπεία παύει να είναι εξατομικευμένη. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να λάβουμε κύτταρα από υγιείς δότες και να τα τροποποιήσουμε σε καρκινοειδικά έτσι ώστε να βρίσκονται άμεσα διαθέσιμα προς συνταγογράφηση.

 

Η δραστικότητά τους, τουλάχιστον σε πειραματικό επίπεδο in vitro και in vivo έναντι των λεμφωμάτων είναι πολύ πιο καλή σε σχέση με τα συμβατικά CAR-T και επίσης σημαντικό είναι ότι έχουν την ικανότητα να εκριζώνουν λεμφώματα  του εγκεφάλου. Κάτι που η θεραπεία CAR-T δεν μπορεί να κάνει ή κάνει σε περιορισμένο βαθμό. Επομένως αυτό μας δίνει την προοπτική ότι τα iNKT μπορεί να είναι πολύ καλοί φορείς ανοσοθεραπείας πιθανώς και για άλλους καρκίνους του εγκεφάλου όπως το γλοιοβλάστωμα.

 

 

Εκτός από το επίπεδο της έρευνας, πόσο σημαντικό είναι για εσάς το γεγονός της πρόσβασης των ασθενών στις νέες αντικαρκινικές θεραπείες, οι οποίες λόγω του υψηλού κόστους συνήθως απευθύνονται σε εκείνους που μπορούν να τις πληρώσουν;

 

O κύριος λόγος που δεν έμεινα στην Αμερική για να συνεχίσω την έρευνά μου ήταν η πεποίθησή μου πως, τόσο η ερευνητική όσο και κλινική μου δραστηριότητα θα έπρεπε να εντάσσεται στο πλαίσιο ενός εθνικού συστήματος υγείας, κάτι το οποίο δεν ισχύει στην Αμερική.

 

Σε αυτό το πλαίσιο και σε ό,τι αφορά στην έρευνά μας ευελπιστούμε πως σύντομα, μετά και τα κλινικά αποτελέσματα, αυτή η τεχνολογία αιχμής θα είναι άμεσα προσβάσιμη στα εθνικά συστήματα υγείας δυτικού τύπου. Στη Βρετανία δεν αποκλείεται κανένας και νομίζω ότι το ίδιο ισχύει και στην Ελλάδα.

 

Σαφώς το ΕΣΥ είναι αντιμέτωπο με μεγάλα προβλήματα, κυρίως λόγω λάθος επιλογών και διαφθοράς, αλλά από την άλλη είναι ανοιχτό σε όλο τον κόσμο, κάτι που πρέπει να τιμηθεί και να αναγνωριστεί.

 

Βέβαια αυτό που έκαναν στη Βρετανία οι εθνικές αρχές του συστήματος υγείας, ήταν να διαπραγματευτούν σκληρά με τις μεγάλες φαρμακευτικές ώστε από την άποψη των οικονομικών υγείας η επιλογή των CAR - T να είναι συμφέρουσα.

 

Νομίζω ότι όσο προχωρά η έρευνα και με τη δική μας συμβολή σε αυτόν τον τομέα της τεχνολογίας, τα κόστη της ανοσοθεραπείας θα μειωθούν σημαντικά και μάλιστα συγκριτικά με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις.

 

 

Αν δεν είχατε φύγει στο εξωτερικό και μένατε στην Ελλάδα θα σας είχαν δοθεί οι ίδιες δυνατότητες εξέλιξης;

 

Δυστυχώς, η απάντηση είναι όχι.

 

 

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα αναπτύσσεται έντονα η συζήτηση γύρω από το brain drain χωρίς ωστόσο να διαμορφώνονται οι συνθήκες που θα επέτρεπαν στους νέους επιστήμονες να παραμείνουν στη χώρα. Πώς το σχολιάζετε;

 

Να σας το πω κυνικά, αυτοί από τους χώρους των κομμάτων κυρίως οι οποίοι μιλάνε για brain drain για να μπορέσουν να είναι αξιόπιστοι θα πρέπει να έχουν οι ίδιοι μια αντικειμενική αναγνώριση και αξιολόγηση από τον επιστημονικό και τον ευρύτερο κόσμο. Δυστυχώς οι περισσότεροι δεν έχουν μετρηθεί ποτέ με τίποτα και με κανέναν.

 

 

bio

 

Ο καθηγητής κ. Αναστάσιος Καραδημήτρης κατάγεται από τις Σέρρες. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με μεταπτυχιακή κλινική εκπαίδευση στη Βρετανία, αρχικά στη γενική παθολογία και στη συνέχεια στην αιματολογία στο νοσοκομείο Hammersmith του Λονδίνου.

 

Στο πλαίσιο του διδακτορικού του συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Lucio Luzzatto στο Memorial Sloan Kettering Cancer Centre στη Νέα Υόρκη, στην ομάδα της καθηγήτριας Irene Roberts στο νοσοκομείο Hammermsith Hospital του Λονδίνου καθώς και στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Vincenzo Cerundolo στο Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής Weatherall, στην Οξφόρδη.

 

Είναι καθηγητής Αιματολογίας στο Imperial College του Λονδίνου και Consultant Αιματολόγος στο τμήμα Αιματολογίας του νοσοκομείου Hammersmith. Η ειδικότητά του είναι τα λεμφώματα Hodgkin και μη-Hodgkin.

 

Σημειώνεται ότι στην ερευνητική ομάδα του κ. Καραδημήτρη συμμετείχαν και άλλες δύο ελληνικής καταγωγής ερευνήτριες του Imperial College, η επιστήμονας Κατερίνα Γουδέβενου και η σύμβουλος νευροακτινολόγος Καρολίνα Καχραμάνογλου.

 

Timeline

Εκδότρια: Δανάη Δημητρακοπούλου

Αρχισυνταξία: Χαρίκλεια Βλαχάκη
Σύνταξη: Παναγιώτα Φούντα
Δημιουργικό: Εύη Αγγελούλη
Επικοινωνία: epiloges@eleftheria.gr
Τηλ.: 2410 660335 
Δημοσιογραφικός Οργανισμός “ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ”

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ

 Για την προβολή της επιχείρησής σας επικοινωνήστε με το διαφημιστικό τμήμα.

  • Υπεύθυνη: Σταυρούλα Γκρίλλα
  • Διεύθυνση: Παπασταύρου 6, Λάρισα
  • Τηλ.: 2410 564029
  • email: dtp@eleftheria.gr
  • Media Kit

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

SOCIAL MEDIA

Καρφιτσώστε τις Θεσσαλικές επιλογές στο pinterest Ακολουθήστε τις Θεσσαλικές επιλογές στο instagram