Καθυστέρηση στη φυσιολογική εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας


  • Γράφει η Νάντια Καράτζιου

Η καθυστέρηση της ομιλίας του παιδιού αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανησυχίας τόσο των γονέων, όσο των εκπαιδευτικών και των ειδικών επιστημόνων. Η διεθνής βιβλιογραφία αναφέρει ένα ποσοστό περίπου 15% παιδιών ηλικίας 2-21/2 ετών με καθυστέρηση στην ομιλία.



Η ανησυχία αυτή εντείνεται καθώς πολλά δευτερογενή αναπτυξιακά προβλήματα συνοδεύουν αυτήν την καθυστέρηση. Η αργοπορημένη έναρξη εκφοράς λόγου – ομιλίας ανιχνεύεται εξαιτίας του περιορισμένου εύρους του εκφραστικού λεξιλογίου (50 λέξεις) και την έλλειψη ελάχιστης φραστικής δομής (συνδυασμός δύο τουλάχιστον λέξεων για σχηματισμό πρότασης) σε ηλικία περίπου 24 μηνών, παρόλο που η γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού είναι φυσιολογική. Ερευνητικά δεδομένα αναφέρουν πως ενώ αρκετά παιδιά με καθυστέρηση στην ομιλία ξεπερνούν το πρόβλημά τους σε ηλικία 3-4 ετών, πολλά από αυτά συνεχίζουν να παρουσιάζουν γλωσσικές διαταραχές που αργότερα αναδύονται με μορφή μαθησιακής δυσκολίας. Για παράδειγμα, πολλά παιδιά με δυσλεξία (δυσκολία στην κατάκτηση του μηχανισμού της ανάγνωσης και γραφής), ή ειδική γλωσσική διαταραχή παρουσιάζουν ιστορικό καθυστέρησης του λόγου. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι η αργοπορία στον λόγο απαραίτητα καταλήγει σε δυσλεξία. Η έγκαιρη διάγνωση και πρώιμη παρέμβαση στις δυσκολίες λόγου ομιλίας και επικοινωνίας είναι υψίστης σημασίας καθώς η ομαλή εξέλιξη αυτών επηρεάζουν την μετέπειτα κοινωνική, συναισθηματική και ακαδημαϊκή εξέλιξη του παιδιού.

Ποια όμως είναι συνοπτικά η φυσιολογική εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας του παιδιού;

0-6μηνών

Το μωρό αντιδρά σε ήχους και στρέφει προς την πηγή, παράγει ήχους.

Έως 12 μηνών

Καταλαβαίνει απλές οδηγίες, λέει μαμά και μπαμπά, ανταποκρίνεται στο όνομά του.

Έως 18 μηνών

Κατανοεί απλές προτάσεις, ονομάζει οικεία αντικείμενα, εμπλουτίζεται το λεξιλόγιο του.

Έως 2 ετών

Καταλαβαίνει σύνθετες οδηγίες, λέει το όνομά του, χρησιμοποιεί προτάσεις 2-3 λέξεων.

Έως 3 ετών

Καταλαβαίνει απλές ιστορίες, χρησιμοποιεί προτάσεις, κάνει ερωτήσεις, χρησιμοποιεί πληθυντικό και προθέσεις.

Έως 4 ετών

Η ομιλία του παιδιού πλησιάζει περισσότερο αυτή των ενηλίκων όσον αφορά τη γραμματική και το συντακτικό.

 

Whoiswho

Η Νάντια Καράτζιου είναι απόφοιτος του τμήματος Λογοθεραπείας του ΤΕΙ Ιωαννίνων. Έχει εργαστεί σε κέντρα ημέρας πρώιμης παρέμβασης με παιδιά με Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές – Αυτισμό στην Αθήνα. Έχει σημαντική κλινική εμπειρία ως εξωτερικός συνεργάτης σε αρκετά Διεπιστημονικά Κέντρα, ενώ έχει συμμετάσχει σε σεμινάρια και συνέδρια λογοθεραπείας, ειδικής αγωγής και ψυχολογίας, καθώς και σε εκπαιδεύσεις εναλλακτικών μεθόδων επικοινωνίας και  προσεγγίσεων παιδιών με σύνθετες διαταραχές. Έχει εργαστεί ως καθηγήτρια φωνητικής και φωνολογίας σε ιδιωτικό κολλέγιο της Αθήνας.  Από το 2010 έως σήμερα έχει συνεργαστεί με ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς και ιδιωτικά δημοτικά σχολεία, κάνοντας αξιολογήσεις, ατομικές συνεδρίες, ένταξη και ενσωμάτωση παιδιών με δυσκολίες με παιδιά τυπικής ανάπτυξης, μαθήματα γλωσσικής ανάπτυξης σε ομαδικό επίπεδο καθώς και σχολές γονέων και εκπαιδευτικών. Παράλληλα εκτελεί ιδιωτικές συνεδρίες σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικία με διαταραχές λόγου ομιλίας και επικοινωνίας, σύνδρομα, νοητική υστέρηση, αυτισμό και διαταραχές αισθητηριακού τύπου. Από τον Σεπτέμβριο του 2015 έχει αναπτύξει τη δράση της στην περιοχή της Λάρισας στοχεύοντας στην ενίσχυση την πρώιμης και στοχευμένης παρέμβασης σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας καθώς και συμβουλευτικής γονέων σε θέματα λόγου και συμπεριφοράς.

 

Σχετικά Άρθρα

Timeline