Οξεία σκωληκοειδίτιδα στην παιδική ηλικία


Ο παιδοχειρουργός Ευρυπίδης Πραντσούδης γράφει για την οξεία σκωληκοειδίτιδα, τη συχνότερη αιτία κοιλιακού πόνου στα παιδιά, η οποία απαιτεί επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση.



Η οξεία σκωληκοειδίτιδα συμβαίνει σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι σπάνια σε παιδιά μικρότερα των 3 ετών.

Αιτιολογία

Η κύρια αιτία της φλεγμονής είναι η απόφραξη του αυλού της σκωληκοειδούς απόφυσης από υπολείμματα κοπράνων, με αποτέλεσμα την υπέρμετρη δραστηριότητα των μικροβίων που υπάρχουν εκεί. Λοιμώξεις μικροβιακές αλλά και ιογενείς μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή. Σπανιότερα αίτια είναι το καρκινοειδές, η ύπαρξη ξένου σώματος και σκώληκες του εντέρου εντός του αυλού της απόφυσης. Υπάρχει οικογενής προδιάθεση.

 

Κλινική εικόνα

 

Η χαρακτηριστική εικόνα με την οποία εκδηλώνεται η νόσος στους ενήλικες, δηλαδή κοιλιακός πόνος, πυρετός και ευαισθησία στο χαμηλότερο δεξιό σημείο της κοιλιάς παρατηρείται στα μεγαλύτερα παιδιά και στους εφήβους. Στα μικρότερα παιδιά εκδηλώνεται με :

  • Ανορεξία η οποία είναι το συχνότερο εύρημα
  • Κοιλιακό πόνο αρχικά περιομφαλικό, ο οποίος αργότερα εντοπίζεται στο δεξιό λαγόνιο βόθρο
  • Εμέτους, οι οποίοι εμφανίζονται σπανιότερα και έπονται του πόνου
  • Πυρετός που είναι χαμηλός εκτός αν έχει επιπλακεί με ρήξη ή περιτονίτιδα και συνήθως δεν ξεπερνά τους 38,5 οC.
  • Διαρροϊκές κενώσεις λόγω ερεθισμού του σιγμοειδούς

Στα πολύ μικρά παιδιά κάτω των 3 ετών η εξέλιξη είναι πολύ γρήγορη, σε βαθμό που όταν χειρουργούνται έχουν ήδη απόστημα στο βάθος της δεξιάς πυέλου ή διάχυτη περιτονίτιδα. Η ταχύτατη αυτή εξέλιξη οφείλεται στην ανικανότητα των παιδιών αυτής της ηλικίας να εμφανίσουν αξιόλογη τοπική άμυνα. Όσο μικραίνει η ηλικία το φαινόμενο αυτό είναι περισσότερο έντονο.

 

Διάγνωση

Τίθεται κυρίως από την κλινική εξέταση. Στις εργαστηριακές εξετάσεις ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων είναι συνήθως αυξημένος. Αρκετές φορές ο φυσιολογικός λευκοκυτταρικός τύπος δεν αποκλείει τη διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας. Στην γενική ούρων είναι δυνατόν να υπάρχουν πυοσφαίρια ή μικροοργανισμοί. Το υπερηχογράφημα της κοιλίας μπορεί να δείξει φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης αν και όχι πάντα, ενώ έχει γίνει ευρέως αποδεκτό ως μέθοδος διάγνωσης ιδιαίτερα σε κορίτσια της προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας. Λόγω της ποικιλομορφίας των κλινικών συμπτωμάτων η έγκυρη διάγνωση καθίσταται αρκετές φορές δύσκολη. Προσοχή απαιτείται, γιατί κάποιες παθολογικές καταστάσεις μιμούνται οξεία σκωληκοειδίτιδα. Αυτές κυρίως είναι η οξεία γαστρεντερίτιδα, η οξεία φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, η πνευμονία των βάσεων του πνεύμονα, κυρίως του δεξιού, η ουρολοίμωξη, η δυσκοιλιότητα, κύστεις ή συστροφή ωοθήκης και η μεσεντέρια λεμφαδενίτιδα που είναι ιογενής νόσος.

Για τους γονείς το πιο αξιόπιστο σύμπτωμα, που υπάρχει σχεδόν πάντα, είναι ο πόνος. Αν ο πόνος στην κοιλιά διαρκεί περισσότερο από 2 ώρες οι γονείς πρέπει να απευθύνονται σε παιδίατρο ή παιδοχειρουργό.

 

Θεραπεία

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα επιδεινώνεται μέσα σε 12 έως 18 ώρες και η κατάσταση γίνεται πολύ σοβαρή. Εξελίσσεται από εντοπισμένο απόστημα σε περιτονίτιδα. Η θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης.



 

Ο Ευριπίδης Δ. Πραντσούδης είναι παιδοχειρουργός, επιστημονικά υπεύθυνος Παιδοχειρουργικού Τμήματος ΙΑΣΩ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχετικά Άρθρα

Timeline